Bron: Photofacts/Michelle Peeters

Als fotograaf bekijk en bewerk je foto’s voornamelijk op een monitor. Je wilt dus een goede monitor hebben zodat je jouw foto’s goed kunt beoordelen en op de juiste manier kunt nabewerken. Maar hoe kies je nu een goede monitor voor je fotografische behoeften?

Het lijkt erop dat de markt oververzadigd is met allerlei keuzes. Er zijn zoveel monitoren voor verschillende budgetten, en bij sommige modellen vraag je je af waarom ze zo duur zijn in vergelijking met andere monitoren.

Eizo cg222w produktfoto

Omdat deze vraag niet zo eenvoudig te beantwoorden is, besloot ik eens wat te gaan rondspitten op het internet om te zien wat er zoal wordt aangeboden, tegen welk budget en waar je allemaal op moet letten.

Momenteel worden er twee hoofdtypes monitoren door fabrikanten aangeboden:

    1. LCD – momenteel het meest populaire en meest gewilde monitor type
  1. OLED – toekomstige technologie die LCD gaat vervangen.

CRT-monitoren heb ik niet meegenomen, want de zijn inmiddels wel voorgoed passé. OLED-technologie wint langzaam aan populariteit (maar is nog erg duur).

Ips panel
OLED is een nieuwe technologie en hoewel het uiteindelijk de huidige LCD-technologie zal vervangen, zit het nog steeds in een vroeg ontwikkelingsstadium. Er zijn helaas nog niet veel goede OLED-producten beschikbaar voor professionele fotografische behoeften.Vandaar in dit artikel alleen LCD-monitoren en de verschillende technologieën die in LCD-panelen worden gebruikt. En vervolgens een aantal suggesties over wat je zou kunnen overwegen als mogelijke aanschaf.

Eizo cs2730 bk 27 inch monitor

LCD Monitor Technologieën

LCD monitoren worden voornamelijk vervaardigd in vier verschillende paneel types die onderling sterk verschillen in de manier waarop ze kleuren en tonen reproduceren. Een nauwkeurige kleurweergave is zeer belangrijk voor elke fotograaf!

    1. TN (Twisted Nematic) – het meest populaire en goedkoopste type dat tegenwoordig wordt gebruikt door bijna alle fabrikanten. Deze monitoren zijn ideaal voor het kijken naar films en het spelen van spelletjes, omdat ze snelle refresh rates hebben.Ze hebben echter zeer beperkte kijkhoeken en kunnen in de meeste gevallen geen kleuren reproduceren.

      Bovendien kunnen deze monitoren maar 6-bits kleuren vertegenwoordigen (ze gebruiken dithering om alle kleuren weer te geven) en zijn dus alleen in staat tot weergave van een zeer beperkt gamma van kleuren.

      Dithering, is het gebruik van aangrenzende pixels met verschillende kleuren om het effect van een derde kleur te bereiken

Nec PA242W BK 24

    1. IPS (In-Plane Switching) – In vergelijking met Twisted Nematic, zijn In-Plane-Switching-monitoren echt 8-bits (full color reproductie zonder dithering). Met veel bredere kijkhoeken. Doordat het dynamisch contrast hoger is, zie je subtielere kleurverschillen.Een aantal ‘oudere generatie’ IPS-monitoren lijdt aan lage responstijden, maar de meeste nieuwste modellen bieden nu ook redelijk goede reactietijden / refresh rates.

      IPS-monitoren zijn duur en worden voornamelijk gebruikt voor professionele fotografie en ontwerp. Veel high-end Apple-schermen, inclusief de nieuwe iPad, gebruiken IPS-displays

    1. MVA (Multi-domain Vertical Alignment) – zit tussen TN en IPS in, met goede kijkhoeken en snelle refresh rates, betere helderheid en kleurreproductie dan TN, maar zeker slechter dan IPS. Net als bij IPS, zijn MVA-monitoren ook 8-bits
  1. PVA (Patterned Vertical Alignment) – een alternatieve versie van MVA, maar met een hogere contrast ratio. De nieuwste “S-PVA” biedt uitstekende kijkhoeken, snelle reactietijden, 8-bits kleurbereik en zeer goede kleurenweergave.

Dell U2413 24 backlit ips

Wat voor monitor heb je zelf?

Weet je eigenlijk wel welk type monitor je momenteel gebruikt? Als je je monitor voor minder dan 250 euro hebt gekocht, gebruikt je waarschijnlijk een TN-panel.

Je kunt dit heel gemakkelijk checken door van bovenaf naar een foto op je monitor te kijken. Als je de scherminhoud nauwelijks kunt zien, heb je een TN-monitor. Als je nog steeds alles kunt zien, maar er is wat van de helderheid verdwenen, dan heb je mogelijk een MVA- of PVA-monitor.

Hoe dan ook, het is in ieder geval handig om het type monitor dat je gebruikt te checken op de monitordatabase van TFT Central.

Stel dat hier uitkomt dat je een TN of een zeer oud MVA / PVA-panel hebt, dan zou je kunnen overwegen deze te vervangen door een IPS-monitor (afhankelijk van je budget natuurlijk). En als je er toch al over nadacht om een nieuwe monitor te kopen, sla dan zeker alle TN-opties over en bekijk alleen monitoren met IPS-panelen.

Dell u2415 24 widescreen led backlit

Maakt het merk iets uit?

Echt wel! Sommige merken zoals Eizo en NEC zijn gespecialiseerd in high-end monitoren en de meest professionele exemplaren die ze aanbieden, zorgen voor een uitstekende kleurenweergave.

Maar waar het uiteindelijk om gaat is natuurlijk de technologie die door de monitor wordt gebruikt. Als je dit niet kunt achterhalen, ga dan gewoon naar dezelfde monitordatabase-link en voer een zoekopdracht uit.

Ga ook op zoek naar gedetailleerde specificaties van de monitor op de website van de fabrikant. Er wordt vaak genoeg informatie verstrekt online, evenals in de bijbehorende handleidingen.

Nec EA234WMI 23 LED backlit LCD

Waar moet een monitor aan voldoen?

Hieronder enkele kenmerken die belangrijk zijn als je op zoek gaat naar een goede monitor voor je fotografie:

  • Minimaal 8-bits (en niet 6-bits + dithering), ideaal 10-bits + breed gamma
  • IPS paneel type voor de beste kleurnauwkeurigheid en reproductie
  • Widescreen in plaats van vierkant (omdat de meeste spiegelreflex-camera’s widescreenbeelden produceren)
  • Grote afmetingen van 24 inch of meer (bij voorkeur 1920 × 1200 resolutie en hoger)
  • Brede kijkhoeken en goede zwarttonen, geen kleurveranderingen bij verandering kijkhoek
  • Minimaal 1 DP (Display Port) connector
  • Vrij goede responstijd (als hij ook voor videografie wordt gebruikt)

Er zijn natuurlijk nog veel meer zaken die voor jouzelf belangrijk kunnen zijn, zoals extra USB-poorten of connectoren, dus je kunt naar eigen inzicht meer accessoires toevoegen aan bovenstaande lijst op basis van je eigen verwachtingen/eisen.

BenQ BL24OPT 24 CAD CAM IPS

Monitorgrootte en resolutie

Als je een monitor uitkiest wil je natuurlijk wel dat hij over de juiste maat en resolutie beschikt voor je foto-nabewerkingswerk. Eigenlijk zou je minimaal een 24-inch monitor moeten hebben om beelden op een comfortabele manier te kunnen bewerken.

Een dual monitor-setup zou nog beter zijn, zeker als je twee identieke IPS-monitoren gebruikt.

Het is belangrijk te begrijpen dat de resolutie geen direct verband heeft met je monitorgrootte. Sommige laptop-monitoren bieden, ondanks hun geringe afmetingen, meer resolutie dan een (veel) grotere desktop monitor.

En met moderne monitoren die 4K en hogere resolutie bieden, zou je kunnen denken dat het hebben van meer resolutie ideaal is voor fotobewerking. Dat is echter niet noodzakelijk. De software die gebruikt moet namelijk wel geoptimaliseerd kunnen worden voor zo’n hoge resolutie monitor.

Bovendien kunnen je afbeeldingen er ineens te klein of zelfs onscherp uitzien zodra ze worden opgeschaald naar naar een hogere resolutie.

En ten slotte: er zijn nog geen goede betaalbare 4K+ monitoren op de markt die èn een goede kleurweergave èn uniformiteit bieden voor serieuze fotografie.

Dus tenzij je bereid bent om duizenden euro’s aan een high-end hoge resolutie monitor te besteden, zul je beter af zijn met een standaard 1920 × 1200 resolutie monitor.

Asus pa248q 24 led backlit ips widescreen

Aanbevelingen

Hieronder een aantal aanbevelingen op basis van budget en behoeften. Ze zijn opgedeeld in drie groepen:

    1. Hoog budget (830 euro en hoger) – voor diegenen die op zoek zijn naar het beste in de markt
    1. Gemiddeld budget (400 tot 850 euro) – voor diegenen met een middelgroot budget, op zoek naar een solide monitor met een goede prijs/prestatie verhouding
  1. Laag Budget (onder de 400 euro) – voor low-budget PVA / MVA monitoren en afmetingen kleiner dan of gelijk aan 24 inch.

Hoog budget

De beste monitoren zijn nu zonder twijfel Eizo’s ColorEdge- en FlexScan-monitoren. De monitoren van Eizo hebben het grootste kleurenbereik, superieure kleurnauwkeurigheid en top-of-the-line algemene prestaties.

Reken erop dat je meer dan 800 euro betaalt voor hun kleinste monitoren en 3450 euro of meer voor de grotere modellen.

Een aantal professionele NEC monitoren (de PA-serie) zijn ook erg goed, zeker als het gaat om kleurweergave en nauwkeurigheid.

Een goede 24-inch Eizo-monitor zoals de ColorEdge CG2420 kost ongeveer 1.250 euro, terwijl een budgetvriendelijker NEC PA242W iets goedkoper is, op ongeveer 800 euro. Het zijn allebei uitstekende monitoren waar je vele jaren plezier van zult hebben.

Eizo flexscan 27 ips

Gemiddeld budget

Voor gemiddelde budget monitoren zou je eens naar de 24 “-27” monitoren van Dell en NEC kunnen kijken.

Een goede keuze voor degenen met een strak budget, zou de Dell U2413 zijn, omdat het een solide monitor is met een ingebouwde opzoektabel (LUT) die kleurkalibratie informatie kan opslaan.

Dit betekent dat je de monitor zelfstandig kunt kalibreren en het zorgt voor een nauwkeurige kleurweergave, ongeacht welke computer je erop aansluit, terwijl een standaard kalibratietechniek zonder LUT een kleurprofiel bevat dat ieder keer opnieuw moet worden geladen elke keer dat je je besturingssysteem opstart.

Deze IPS-monitoren hebben een korte responstijd, goede kleurenweergave en een brede kleurbereik. Voor minder dan 420 euro zijn deze vaste schermen goed genoeg voor de meeste fotografen.

Laag budget

Verwacht van een goedkope monitor geen solide prestaties of een goede kleurnauwkeurigheid. Goedkope monitoren zijn zelden goed – ze zullen in helderheid, contrast en kleuren aanzienlijk variëren en je kunt ze nooit goed kalibreren voor consistentie.

Dus houd dit in gedachten als je besluit tot de aanschaf van een goedkope monitor. In de meeste gevallen kun je je geld beter uitsparen en in ieder geval gaan voor een gemiddelde budget monitor zoals hierboven aanbevolen.

Maar als je dan toch wilt beginnen met iets heel basics, zorg er dan voor dat je in ieder geval een monitor krijgt met een IPS-paneel. De Dell U2415, Asus PA248Q, NEC EA234WMI en misschien de BenQ BL2420PT zijn dan aan te bevelen.